8 Eylül 2021 Çarşamba

Kurtlu Kiraz-1-

Bahçedeki kiraz ağaçlarının yaprakları solup dökülmeye başladı,.Kiraz mevsimi yazmaya fırsat bulamayacak kadar nasıl da çabuk  geçip bitti.

 Dün okuduğum Vişne Bahçesi adlı kitabında Çehov; ... geçip gitti, hiç yaşamamışım gibi, diyordu. Turuncu kedinin, hamile kedinin geçip gitmesini, hiç yaşanmamış gibi olmasına izin vermemek  için  bu yazıyı yazıyorum.












Bu sene ilk kez bahçedeki kirazları  sattım.
 Otuz ağaçtaki bir tona yaklaşık kirazdan  bir kasa dolusu sattım( on kilo kadar). 
Bizim kirazlar erkenci ve iri cinsten olduğu için çok çabuk satılır ama kızarıp olgunlaşmaya durunca kurtlanıyor.  Bahçeyi bilen konu komşu akraba, kıpkırmızı olgunlaşmış iken bizim kirazları  yemek istemezler, ağaçları, otları, sebzeleri ilaçlamadığımızı bilirler.
(Et yemeyen ben , kurtlu kiraz yiyorum,  itiraf ediyorum. ) 

Kiraz mevsiminin başında henüz kirazlar yeşil iken, yoldan geçen arabalardan biri durdu,bagajından çıkardığı bir çuvalı bizim bahçeye doğru savurdu, gitti. Biz o sırada Ufuk ile bahçeyi kazıyorduk, sebze fidanı ekmek için. Çuvalın içinde ne olduğunu bilecek kadar bu köylüyüz. 
Çuvalı açtığımızda  kocaman karınlı hamile kedi, dört beş tane yavrusu ile anne kedi ve  turuncu bir erkek kedi çıktı. Hamile kedi ile anne kedi  yavruları ile  kaçışıp gittiler, turuncu kedi yaşadığı korkunç yolculuğun sersemliğinden mi, insana alışıklığından mı, kucağıma atlayıverdi. Kucağımda kediyi yokladım, boynunda karnında yaralar vardı. Yaralar kapanmıştı ama keneleri kan emmekten kocaman olmuşlardı.Bildiğimiz bir veteriner yok, Ufuk, internetten iyi yorumlar almış bir veteriner buldu, ne yapmamız gerektiği konusunda bilgi aldı. Keneleri temizledik, pansumanı yaptık, eczaneden ilaçlarını aldık. 
 Sebze yapacağımız bahçenin otları bir adam boyu kadar, otları koparırken, elime kaskatı bir beden geldi. Çuvalı açtığımızda kaçan  hamile kedi doğuramamış, günler öncesinden burada otların arasında  ölmüş. Kazmayı getirdim, bahçenin en uzak köşesindeki erik ağacının dibini kazdım, Ufuk kucağına aldı , gömdük. O gün sebze bahçemiz için bahçenin otlarını temizleme işine devam edemedik.
Bu arada turuncu kedi de iyi görünmüyordu, veterinere götürdük. ( Ne kolay yazılıyor,veterinere götürdük diye, o sıra dışarı çıkma yasağı vardı, ve klinik köyden 100 km uzaktaydı, defalarca durdurulduk polis kontrollerinde)   Ameliyat gerekli olabilirmiş.   Birden bire beliren masraf için kızarmamış ala bula  kirazları satmak istedik. Henüz tam kızarmamış kirazı kim alır diye düşünemeden dönüş yolundaki köye yakın bir bakkala uğradık, alır mısın dedik, alırım dedi. 
Hemen bahçeye koşup bir kasayı doldurduk,   annem kirazları tek tek ayıklayarak özene bezene kasaya dizdi. 


Turuncu kedi veterinerde, biz kirazlar ile veteriner parasını çıkarma telaşındaydık.










7 Eylül 2021 Salı

adsız



 Bizim köyün özgür köpeği, adsız. Yanına yaklaşıldığında tedirgin olan , korkan, neler çektiği bakışlarından belli olan  köpek. İnsan  korkutmaya , sürü korumaya uygun , iri yarı erkek bir cins  olmasından dolayı, köylülerin sahip olmak istediği köpek.. Geçen sene ( İngiltere'den geldiğim günden itibaren) bahçede iş yaparken uzaktan beri  beni incelemeye başladı. Hayalet gibi belli belirsiz bir şekilde   her gittiğim yerde beni takip etmeye başladı. Sokakta gördüğüm her hayvan için hissettiğim ilk duygu; " karnı mı aç.  Karnı tok bir köpek, kapıya koyduklarıma yanaşmıyor. 

 Bir gün bahçede, otları kazma ile temizlemeye çalışırken  uzun bir kökü topraktan çıkarmaya uğraşırken yanıma geldi, ağzını açtı , inatçı kökü, dişlerinin arasına alıp çekip koparttı. Ona teşekkür etmedim, benden uzak olsun istiyordum, her zamanki gibi olsun, insanlara yaklaşmasın. Hoşt dedim, çek git.  Gitmiyor, gözlerime bakıyor, kafamı okşa der gibi bakıyor. Kazmayı göstererek git diye bağırdım. Bakışları gözlerimden kazmaya çevrilince ürktü uzaklaştı ama takip etmeyi bırakmadı. Akşamları  bahçemde, yoldan geçen arabalara  çokuyor, sabaha kadar. 

Bir akşam sesini duymadım, sabah ortalıkta görünmez oldu, yol kenarlarına bakındım, araba mı ezdi, gölün kenarlarına bakındım sarhoş piknikçi silahından, eğlencesine öldürülmesinden korkarak. 

Bahçeyi kazarken durup durup arkama uzaklara bakındım, bakkal yolunda birden bire kafamı arkaya çevirerek peşimi yokladım, akşamları pencereden seslere kulak kabartarak onun sesini, aradım.



Birkaç gün sonra  sofra hazırlarken kapıda göründü, koşarak kapıyı açtım, boynunda demir bir halka, ucunda kırık bir zincir vardı. Boynundaki demir halkayı çıkardım, sofraya koyacaklarımı  önüne koydum, yedi.
Arkadaş olduk. 

Köpek senin mi, sahibi misin  diye sormaya başlayanlara "hayır" diyordum. Dünya, sahip olunacak bir yer miydi? O özgür bir köpekti her istediği yere gidiyor dolaşıp duruyor ama her gün bana görünüp karnını doyuruyor, kucağıma yatıp başını okşatıyor sonra yine sokaklarda koşturmaya gidiyordu. Adı ne diye soranlara , yok diyordum. Adı olursa başına bir şey gelecek diye korktuğumdan. İlişkimize bir ad koymadan özgürce takılıyorduk. Okuduklarım, izlediklerime dair konuşma ihtiyacımı sessizce dinleyerek karşılıyordu. 

Bazen yine günlerce görünmez oluyordu. Farklı tasmalar ile  yine kapımda beliriyordu.

 Yokluğunun ardından geldiği zamanları hisseder olmuştum. Bir gecenin içinde,  hiç ses çıkarmamışken onun geldiğini anlamış, kapıyı açtığımda sessizce bahçede beklediğini görmüştüm.
Günlerce yokluğunun ardından  her yeri sel götürdüğü  bir zamanda sırılsıklam kapımda yine başka bir tasma ile belirmişti.
Kaç tane tasma çıkardım boynundan saymadım, hepsini fırlatıp attım. 
Yok olduğu zamanlarda, araba ile kasabaya giderken onu gördüğüm oldu. Bizim köy ile kasaba arası 20 km, farklı farklı köyler geçerken köylerin birinde onu görüyorum, arabanın peşinden koşuyor. Uzaklardaki bir köye, annemin ninesinin mezarına gidiyoruz, onu köyün kahvesi önünde başka köpekler ile oynarken görüyorum. "Bu köyün insanları çok iyidir" diyor annem. Beni fark etse, çok özledim diye sarılmak istesem de , yapamıyorum. Sessizce uzaklaşayım nerede mutlu ise orada kalsın istiyorum. Mezarlığın kapısında arabanın yanında beni beklerken buluyorum. Arkadaşları ile  oynamayı bırakıp arabanın peşine takılıp, geliyor.


Bugün üç ay oldu onu görmeyeli.
Adsız olduğu için başına kötü bir şey gelmemiştir.
 Birileri zincirini sağlam bağlıyordur, kırabilirse zincirlerini bir nefeste bahçemde soluğu alacaktır. Ya da annemin ninesinin köyü gibi güzel insanların arasında  arkadaşları ile oynaşıyordur, beni aklına getiremeyecek kadar mutludur. 


5 Eylül 2021 Pazar

Bozkırdan kalkan tren

Bu sabah , bozkırdaki bir  tren garının kirli penceresinden   bakmak zorunda kaldım. 

Dün  el eleydik. 

Tek eksiğimiz bir beslenme çantasıydı, beslenme çantası  almak için çarşıya indik. 

Üzülme  anne diyordu.

İçimde sakladığım her şeyi görebiliyor, sakladığımı sandığım her şeyin farkında.

Beslenme çantaları içinden en ucuzunu seçti, bunu sevdim dedi. 

Artık gözlerimin içine bakarak sevmediği  şeyleri sevdiğini söylemek zorunda kalmayacak kadar benden  uzaklaşacak. . 

Tüm akşam  ceviz kırdım. Her sabah okula giderken  beslenme çantasına benim koyamayacağım cevizleri bavuluna yerleştirdim. 

Bu sabah içinde ceviz olan bavulunu alıp boynuma sarılıp, başarılı olacağım anne dedi.

 Henüz farkında değil,  bu ayrılık o başarılı olsun diye değildi. Başarı nedir ki,  hiç bir şeydi.  Bu ayrılık  başka bir şey içindi...

Dünyanın en büyük gerçeğine doğru gidiyordu. Gerçekten ne istediğini bilmek ile ilgili bir yolculuktu, kendini bilebilmek ile ilgili bir şeydi, o yüzden katlanabilecektim bu ayrılığa...

Cevizden, beslenme kutusundan, kıyafetlerinden, kalem ve defterlerlerinden kalan boş yerlere tıka basa umut doldurdu. O kadar çok umut koydu ki bavuluna ,  tek başına taşıyamaz ben de yanında...Hayır dedim aylarca kendi kendime, hayır...

Ben bozkırda kalmaya devam edeceğim , onun yollarında denizler olacak..







 


9 Haziran 2021 Çarşamba

devrik kiraz ağacı










Sonbaharın sonlarında, sert esen rüzgarlara dayanamayan bir kiraz ağacımız yıkıldı. Sonbaharın soyduğu dalları ile,  kupkuru , devrilmiş fotoğrafını çekemedim.   Yıllardır dimdik ağacın yerde yatıyor oluşuna anlamlar yükledim,  yanından geçemeyecek kadar hislendim. Kışa odunumuz olsun diye amcam hızarı ile gelmişti. Kesilmesin, dedim, dinlediler beni.  
Kışın tüm gövdesi karların altında kaldı, kayboldu. 
Sonra karlar eridi. Uzaklardan beri kupkuru dalları ile yerde yatışı gözüme çarpıyordu, kafamı çeviriyordum.
 İlkbahar geldiğinde gözlerime inanamadım, dallarında çiçekler açmıştı. Toprak ile bağı aylar öncesinden tamamen kopmuş bir gövdeden nasıl çiçekler çıkardı? 
Kupkuru dallar çiçek açar mıydı?



Diğer  tüm kiraz ağaçları dimdik , çiçek açarken, o, yattığı yerden  çiçeklenebilmişti. 
İlkbahar ile birlikte bahçemin otları büyümeye başladı, yerde yatan ağacı kapladı. 
Bugün otların arasından gördüm ki, yerdeki dalların üzerinde ufak tefek kırmızı  kirazlar...
Ağaçların meyveye durduğu bu mevsimde o da kirazlarını verdi. 
Öyle bir kiraz vermiş ki, canından can vererek, son bir çırpınış ile ölmediğinin ispatı gibi...
Köksüz bir ağacın ilkbaharda çiçek açmasına, yazın kiraz vermesine şahit oldum. 

8 Haziran 2021 Salı

Garip

 



 Tam kapanmanın birinci gününde evi  derinlemesine  temizliğe karar vermiş  her şeyi ortalığa saçmıştım. İkinci gün  etrafa saçılanların çokluğu  gözümü korkutmuştu, her şeyi  ortalıkta öylece bırakıp umursamamaya karar vermiştim. Ayağıma takılanları tekmeliyor, gözüme takılanları kurcalarken bir kutu içinden koyun yünü çıktı.  Yünleri kutusundan çıkarttığımda bir ağaca yaslanma ihtiyacı hissettim,  odamın bir duvarına ağaç gibi yaslanıp ayaklarımı kendime çekerek yere oturdum.

Bir parça koyun yünü... 


Otuz yıl öncesinin yazında  , başka bir şehre  tanışıyoruz diye beni tek başıma köye yollamışlardı. Büyükanneler dedeler kuzenler kalabalıklar içinde ailemin yokluğunu   hissediyor, çok üzülüyordum. Her gün hayat denilen odanın pencerelerinden ailemin yolunu gözlüyordum.  Annemi babamı çok arıyorum diye arkamdan garip diyorlar, ne yapsalarda bu garipliğim gitsin diye düşünüyorlardı. 

Bir gün   hayatın kapısına bir kuzu getirdiler, beni çağırdılar; bu kuzu senin dediler.

 Bir koyuna nasıl  bakılır , bilmiyordum ama kısa zamanda  koyun kendine baktırmayı öğretmişti. Hayatın penceresinden ayrılıp, bahçeye inmiştim. 

  Hangi otları  sevdiğini anlamış , ağaçlara dolanan sarmaşıkları daha çok sevdiğini bilmiştim.  Sarmaşıkları ağaç gövdesinden ayırmaya çalışırken  heyecanlanır, bir an önce koparıp ağzına vermem için ayaklarıma dolanırdı. Ağzına verdiğim otlardan çok memnun olduğunu göstermek için olduğu yerde zıplardı. 

  Sesimden tanırdı, nerde olursam olayım şıp diye beni bulurdu. 

  Ot bulmaktan yorulduğumda ağaç gölgelerine  otururduk . Ağaca sırtımı verir ayaklarımı kendime çekerdim, aradaki boşluğa ,  dizlerim altına,   başını koyardı. . Yaz tatili ödevlerimi, hüseyin rahmi romanlarını dizlerim altında başı olduğu halde bitirdim. 

Adını Garip koydum. Artık ikimiz de gariptik.  

 Ben kaçardım, Garip peşimden koşardı. Ben saklanırdım Garip beni bulmaya çalışırdı.   Yorulduğunu belli etmek için dizlerime toslardı.

 Dayanamaz , onunla konuşurdum. Kimselere söyleyemediğim şeyleri söylerdim, okulda beğendiğim çocuğu. Garip hiç konuşmazdı ama 

 kehribar gözlerini, gözlerime diktiği  zamanlar, konuşacak sanırdım. Bazen arkadaşı,  bazen de annesi olurdum ,Vita yağlı toz şekerli ekmeklerimi yalamasına izin verirdim.  

Göz bebeklerinde koyu kahverengi benekler vardı. Bütün yaz birbirimizin gözlerine baktık. 

  Otların  kuruduğu sıcak bir Ağustos sonunda avluda bir hareketlilik başladı,   dedemin kamyonuna   herkes binmeye çalışıyordu, kasaya  çarşı ekmekleri, büyük sacı, büyük mangalı koyuyorlardı.   Kamyon kasasına benimle beraber Garip'i de çağırdılar. Kamyondaki herkes çok mutluydu,  el çırparak şarkılar söylüyorlardı.   Ben de el çırpmaya şarkı söylemeye başladım.  Üzerimizden hızla geçen ağaç dallarını tutuyor Garip yesin diye  yaprak kopartıyordum.  Başını dizlerimin altına sıkıştırmış , kopardığım yaprakları yemek istemiyordu. Hiç farkında değildim.  Kamyon kasası toprak yolda sallandıkça kadınlar yerlerinden hopluyor, hopladıkça gülüyorlar. Herkes çok mutluydu. Herkes biliyordu, bir amaç için toplanmışlardı, iştahla hazırlanmışlardı, ben bilmiyordum. 

Kamyon durduğunda organize oldular, ben   dal toplamaya gidenler arasına katıldım.

Şen kalabalıklar içinde mangalı tutuşturmak için çalı çırpı ararken , gerçeklerden ne kadar da uzakmışım. Sonraki zamanlarımda da yaşım kırka geldiğinde de  gerçekleri kavrayamamakta çok başarılı oldum. Dünyanın gerçeklerine karşı hep garip kaldım. 


Dönüşte  kamyon kasasındaki  tek Garip bendim, halim ile  o şen kalabalığı korkutmuş başka türlü   başıma üşüştürmüştüm. Yüzüme üfleyeni, su çarpanı, saçlarımı okşayanı, dizlerine vuranı,  annesine babasına haber mi verilse diye korku ile söyleneni...


Bunca yıl sakladığım  bu  yünler ona  mı ait bilmiyorum, acımı hisseden  küçük  teyzem elinde  bir tutam yün ile yanıma,  hayatın penceresine  gelmişti. 

Mutlu bir kalabalık gördüğümde içime korku düşer,  mutluluğu bozan ben olabilirim diye...  Çağrılmaktan ürkerim.

 Rüyalarımda özür dilerim, ağaç gövdesine sarılmış sarmaşık gördüğümde gözümü bir kehribarlık kör eder, dizlerimin altı sızlar. 

Yaslandığım yerden kalktım, yünleri kutusuna koyup 

çok uzaklarda kalmış bir hatıranın kapağını kapattım. Gözden uzak bir yere kaldırdım. 


                                                        ( koyun görseli  Pinterest'ten )


  


2 Haziran 2021 Çarşamba

Tam kapanma 1. gün

                                                        

  Tam kapanmada  Çorum'dayım. 17 günlük ev hapsinde iken  tüm evi derinlemesine temizlemeye karar verdim.  Daha önce yapmadığım kadar derinlemesine bir temizlik.  Tüm evi döktüm. Dolapların, çekmecelerin hurçların, kutuların, bavulların, çantaların içinde   ne varsa hepsini dışarı çıkardım.

  Kapalı şeyler açığa çıkınca, görünmez şeyler görünür olunca   korktum, o kadar çoklarmış ki. Küçük bir kutunun içinden çıkanlar tüm odayı kaplıyor, devleşiyor.  Gözüm korktu.  

17 gün boyunca uğraşılsa yerlerine konulamayacak  şeyler her tarafta iken, karantinanın birinci günün akşamı evi derinlemesine temizlemekten vazgeçtim.

 Yıllarca saklanmış şeyleri görmek  ağırlık yapmış,  sırtıma binivermiş, birden bire halsiz bırakmıştı.

 Hava alsın diye balkona çıkardığım çeyizlik yorganlarımı  içeri alacak kadar gücüm kalmamıştı. Sahip olduğum tek tarihi varlığımı, aile mirasımı öylece bırakıverdim , balkon demirlerinde...

 Annemin dolabında 20 yıl , ananemin sandığında 30 yıl, büyük ananenin yüklüğünde  17 yıl bekleyen  yorganı, baza altındaki hurcumda ben de 25  yıldır saklıyorum. 

Yüzyıl önce,  Kızılırmak'ın kenarında otlayan koyunların yünlerini, rengarenk satenler ile buluşturan yorgancının el emeği şimdi   balkon demirlerinde asılı , Çorum'daki  inşaat gürültüsünü dinliyor.  



Kesilen ağaçların, kaybolan bahçelerin üzerine beton dökülmesini izliyor, yorganım.
  
Artık karatavuklar gelmiyor sokağıma. Yıkımdan önce, eski binaların önünde bahçeler , bahçelerde  dut ağaçları vardı, karatavuklar dut ağacına gelirdi. 
Yorganlarıma karatavuk dinletmişliğim vardı eski baharlarda. 
Artık karatavuk yok. 
 Yorganlarım dışarıda, balkon demirlerinde asılı kaldı, gücüm yok içeri almaya. 
 Kendi kendimi avutuyorum, yüzyıllık uyku yeter, yeni dünyaya gözlerini açmalılar. 
Bilmediğim bir dilde bağrışıyor inşaat işçileri, yorganlarım dinliyor. 







 










Pergolesi: Stabat Mater - 12. Quando corpus - Amen ( en son)

1 Haziran 2021 Salı

Bardak gülleri

 Babam bahçeyi suluyor, annem  dikiş dikiyor. Ben mutfaktayım, kahve yanında nasıl bir  tatlı yapayım diye düşünüyorum. Annem çağırıyor, belimin ölçüsünü almak istiyor.  Annem,   mavi çiçekli bir kumaştan  bana bir elbise dikecek. Annem belimi ölçüsünü alırken çilekli pasta yapmak aklıma geliyor, bahçeye doğru  sesleniyorum; baba çilek toplar mısın?  

Babamın bir elinde bardak gülleri öbür elinde çilekler, bahçeden geliyor.  Çilekler ile  mutfağa koşuyorum. Babam bardak güllerini vazoya koyuyor. Annem mavi çiçekli kumaştan başını kaldırıp bardak güllerine bakıyor. Bu çiçek ananemin en sevdiği çiçekmiş, adını da ananem koymuş . 

Köpüklü kahve yapmasını bilmiyorum ama on  dakikada çilekli pasta yapabiliyorum. 

Köpüksüz kahvelerimizi içerken annem ile babam çilekli pastamı övüyorlar. Hayatlarında hiç böyle güzel pasta yememişler....Bardak güllerinin kokusu öyle çok ki, tüm dünyaya yetecek kadar.   Kendi payıma düşeni içime çekiyorum, zamanı, annemi, babamı, mavi çiçekli elbisemi, bahçemi, köyümü...

Bitmesin istiyorum, bu koku. 

Ayrılırken,   poşetler  dolusu,  bahçenin  sebze meyvesi  ile uğurluyorlar beni. Babam peşime bardak güllerini de koyuyor. 










10 Mart 2021 Çarşamba

Deli Ahmet

Cenaze arabası avlu kapısında durdu, dedemi  bıraktı. Bir kaç gün önce çok kar yağmış, ağaçların dallarını kırmıştı, yerlerde zeytin, hurma, çınar dalları... Dedem çok üşürdü,kat kat giyinirdi, sıcak yaz günlerinde bile yün içliklerini hiç çıkarmaz, kışları meşe odunları ile ısınan evine giren herkes buram buram terlerken dedem üşüyen ellerine   yün  eldiven geçirir evin içinde eldiven  ile otururdu.  Karla kaplı avluya hayattaki masayı çıkardılar, bu masanın üzerine ananem ve Alev''in de konulduğunu hatırlıyorum . Hoca geldi,  karlı avlusunda masa üzerindeki dedeme  dua edildi, helallik istendi sonra kırmızı kamyonunun kasasına koydular. İlk kez dedem kamyonunun kasasında yolculuk ediyordu,   cenaze için gelebilen bir kaç akrabası ve köylüleri de dedemin yanına  kasaya atladılar.  Herkes camiye mezarlığa gitti, avluda bir ben bir masa kaldı.  
Avlunun kapısını kapatırken  Deli Ahmet'i gördüm.  Sopasını kucaklamış kamyona yetişmek için koşuyordu.  Beni görünce durdu.
Deli Ahmet, bizim köyün delisi ama tüm çevre köyler ve kasaba onu tanır.  Saçları kazılı, sakalları beyazlamış, benden bir kaç yaş  büyük olduğunu biliyorum. Komşumuz Nimet ablanın dört kızından sonra   biricik oğluydu. Nimet abla, Ahmet'i  dışarı salmaz, kocaman  bahçelerinde   ablaları ile  oynardı. Ön bahçede arka bahçede, avluda meyve bahçelerinde, Ahmet tertemiz kıyafetleri ile hep taranmış saçları ile koştururdu.   Sonra ablaları evlendi gitti,  annesi öldü,  Ahmet yalnız kaldı, bahçelerinden  dışarı çıktı.
 Sadece yaz tatilinde bir kaç haftalığına geldiğim köyde  artık Ahmet'i  görmüyordum, Ahmet'in kendini yollara vurduğunu duyuyordum. Evinin bir odası renkli minderler ile doluymuş, açık kapılardan içeri girip  gördüğü  renkli minderleri alıyormuş. Minderi kaybolan köylü Ahmet'in evine geliyor, kendi minderini alıp gidiyor, olay büyümüyormuş.  Kasabaya gittiğinde ise  sergilerdeki iplere askılara asılmış renkli şalvarları, yazmaları alıyor, sırtlanıp evine getiriyormuş, esnaflar Ahmet'i görünce kovalıyorlarmış.
Şimdi mezarlığa dadandı diyordu köylü, mezarların üstündeki çiçekleri yoluyormuş , bir mezardan  söküp başka bir mezara dikiyormuş. Minderlerinin aşırılmasına pek oralı olmayan  köylü bu mezar işine   içerlenmiş çok tepkileniyordu. 
Avlu kapısına , yanıma yaklaştı. 
Deli  Ahmet ile baş başayım, uzaktan beri görmüşlüğüm bile   çocukluğumda kalmıştı , ilk kez bu kadar yakınım.  
Önce bir kaç kez  bababa diyor, sonra anlaşılır bir cümle kuruyor  yine bababalıyordu.                             Babababa... Emire yengeme ne çok benziyorsun.... babababa...
 Annemin köyünde  kimseleri tanımam köylü de beni tanımaz, sen kimlerdensin diye sorduklarında, annemin, dedemin  adını veririm öyle tanırlar,  sopası,  ağzından köpük çıkarışı, bababalaması olmasa Ahmet'i de tanımazdım ama o beni tanımış, ananeme benzetmişti. Ananemin torunları içinde kendisine hiç benzemeyen torunuydum, deli benzetmesiydi işte.
 Sopasını  bağrına basıp sıkıca sarıldı, başını yana yatırdı, şefkatle  bakarak,
babababa  Emire yengem  öldü, ananen öldü ,  çok ağladın mı , dedi. 
Hayır dedim, dedem öldü.  
Sopasını,  bebeğini sallar gibi kucağında sallayarak başı eğik ,kocaman şefkatli gözlerini gözlerime dikti;
bababababa , yanlışsın, Dursun emmi öleli çok oldu, emire yengem şimdi öldü dedi.
Hiç bir şey diyemedim. 
Böyle bakan biri yanlış bir şey söyleyemez, ben yanlışım. Dedem yıllar önce kendini  öldürmüştü, ananemi yaşatıyordu. Doğruyu söylemişti.  
Gözlerine bakamıyorum,  bu şekil bakan bir canlı ile hiç karşılaşmamışım. Şefkatle bakarken gözleri ne çok şey söylüyor; doğru olmadığımı,  göründüğüm gibi olmadığımı.. 

Her şeyi yanlış anlamışım, hiç bir şey anlamamışım, her gün gördüğüm yüzümü bile yanlış tanımışım. 
 Yanlış ile doğru bir arada olabilir mi... Yanlış olan benim, karanlık içinde olan benim. Doğru nasıl bir şey ki, benim gibi yanlışlara hiç gözükmez, bilinmez...Karanlığımı öldürsem avluda karlar üzerinde bekleyen masaya yatırsam, doğru bana da görünür müydü...
Ben masaya bakarken ,Ahmet yanımdan ayrılmış, mezarlığa doğru koşmaya başlamıştı. 
 

27 Şubat 2021 Cumartesi

dedemi yolcu ederken

19 Şubat 2021 Cuma günü dedem kalp krizi geçirmiş. Yoğun bakıma alınırken bilinci yerindeymiş, kızım gelmeden beni gömmeyin demiş.. 20 Şubat 2021 Cumartesi sabahı dedem ölmüş. Aynı gün içerisinde  dedemi defnetmek  istemişler.  Annem başka bir şehirde ben başka şehirde dedem başka bir şehirde ,  dışarı çıkmak için izin belgesi almalıyım. Oğlumun da  yardımı ile dört bi taraftan başvuru yapıyoruz ama geri dönüşü bekleyecek vaktimiz yok, telefondan daha hızlı olur zannediyoruz. . Dakikalarca müzik dinledikten sonra ilgili kişi cenazeye katılamayacağımı söylüyor, dedemin birinci derece akrabası değilmişim, birinci derece akrabası kızını yani annemi almak için izin istiyorum , izin vermiyorlar, dışarı çıkarsanız ceza yerseniz diye üst üste uyarılıyorum. İki saat uzaklıktaki annemi kuralına göre nasıl yanıma getirebilirim diye  araştırırken kapım çalıyor, babam annemi getirmiş. Annem  yanımda,  artık kolay izin alabileceğimi düşünerek, ölüm belgesini de ekleyerek , yola çıkma iznine başvuruyorum,  onaylanmadı diye  annemin telefonuna mesaj geliyor, ölüm belgesi okunaklı değilmiş.
Belgeyi yakından kocamanlaştırarak çekip yolluyorum, annem adına tekrar izin istiyorum, geri dönüş çabuk oluyor, onaylanmadı.
Vakit ikindiye yaklaşırken  annemi köyden arıyorlar, cenazeyi bir gün bekleteceklerini söylüyorlar.
Vaktin ikindiye nasıl geldiğini farkında değildik. Hepimiz izin almak için uğraşıyorduk. 
Ceza yememek için değildi uğraşımız, kuralına uymak içindi, başkasını  bilmediğimizdendi.
Oğlum, bizden habersiz babam için de  izin başvurusu yapmış, ( haberim olsa saçmalama oğlum derdim)  kızına torununa izin yok o zaman damadı için başvuru yapayım demiş. Babamın yanında refakatçi olarak annemi ve beni göstermiş. Babamın telefonuna mesaj geliyor, izin başvurunuz onaylanmıştır. 
Dedemi son yolculuğuna uğurlamak için annem ve babamla yola çıktık. Annem  arka koltukta sessiz ağlıyor, babam, her an durdurulup sorgulanmaya hazır halde telefonunun ekranında onay yazısını açık tutmaya çalışıyor. Bozkırın karanlık yollarında ilerliyoruz. 
Araba farının  gösterdiği kadar aydınlığımız. İlerideki koyu karanlıkta dedemi görüyorum.
Hayat bir  karanlıktan başka karanlığa doğru yolculuk derdi , yalnızlığı onun kadar arkadaş edinmiş  bir insan daha var mıydı?
 
Dedemin adı Dursun'du,  varlıklı bir ailenin tek çocuğuydu,  adını uzun ömürlü olsun diye koymuşlardı. Doksan beş yıl yaşadı. İstediği her şeye sahip olabilmiş bir çocukluk ve gençlik geçirdi. 
 Köyde yaşayan ailesi gibi köy işleri ile  uğraşmak istememiş. Kamyonu olsun istemiş, sıfır bir commer almışlar.  Yepyeni kamyonunu ilk bindiği gün   uçurum deresinde devirmiş, parçası bulunamamış kamyonun.  Adı Dursun'du,  sağ kurtulmuş dedem, derenin adı " commer deresi " olmuş.  Yeni bir kamyon daha almış, kırmızı bir fordmuş bu seferki. Dedem forduna biner başka coğrafyalara gidermiş. 
 Çocukluğumda , evin avlusunda kırmızı kamyonu gördüğümde herkes bir yana koşardı,  fırın yakılır , banyo kazanı yakılırdı, sofralar hazırlanırdı.  Dursun dedem ,dururdu,  çayına şekeri başkası atar, başkası  karıştırırdı.    Yeşil çerçeveli dev  ayna,   hayatın ortasına kurulur,   karşısında dedem dururdu, saçları bıyıkları boyanırdı. Çocukluğunda annesi her gün yağ ve  bal  yedirdiğinden  sofrada yağ ile bal görmeye tahammül edemezdi, tiksinmişti. Zayıftı, çok üşürdü, nazlıydı, alıngandı, kızardı, küserdi, alıp başını giderdi,
 ananem öldükten sonra değişti.  Artık hiç kimsenin kalmadığı kocaman evde bir başına yaşamaya başladı. Babası , ermeni ustalara yaptırmıştı , her odasında ahşap kapılı gömme banyosu ile  ocağı(şömine) olan bu evde tek başınalık ürkütücüydü. 
.Köylü ağzını açıp niye evlenmez, neden bir yardımcı tutmaz  diye soramadı.  Köylü  her cuma  kırmızı kamyonu köy mezarlığında görmeye alıştı.   Karısının yanında mezarını yaptırdı mezar tahtalarını boyuna göre biçtirdi. 
Tabakların kaşıkların yerini öğrendi, tuzluk ile şekerliği öğrendi, ocağı  yakmayı, temiz çarşafların konsolun hangi gözünde olduğunu  öğrendi. Kuzineyi, kileri, yüklüğü, ambarı bildi,  tavuklarının köpeğin, ineğin ne yediğini bildi. Küçük  çıkınlarda saklanmış çiçek tohumlarını bildi,  top  kadifeleri , pembe sümbülleri, nergisleri, menekşeleri öğrendi. çayına şekerini  kendi katıp  karıştırmayı bildi. 
21 yıl boyunca tek başına  yaşadı.  

 Geçen ay onu son gördüğüm günde , annem ve ben  köydeydik, tedirgin tedirgin saate bakıyordum, hafta içiydi,  65 yaş için sokağa çıkma yasağı saat birde başlıyor diye annem ziyaretini uzatmasın istiyordum. 

Dedem,  ananemin şalına sarınmış  Zeki Müren dinliyordu,  anneme dün  gördüğü rüyasını anlatıyordu;   Emire yanımda yatıyordu gerçek mi rüya mı diye ikircikli oldum, dışarıda yağmur yağıyordu,  koşarak bahçeye çıktı, ben de peşinden koştum,  yağmur durdu ebem kuşağı çıktı,  el çırpmaya başladım, Emire oynamaya başladı. 

Rüyaya kulak misafiri olmuş  gülüvermiştim, gök kuşağı altında dedemin el çırpması , ananemin oynaması komik gelmişti.  Ha bire anneme saati gösteriyordum, bire yanaşıyordu, kalkmalıydık.

O sırada zeki müren,  "koklasam saçlarını fecre kadar"'ı söylüyordu. Dedem sustu, şarkıyı içine çekti,  başını pencereye  çevirdi, uzaklara doğru bakmaya başladı. 





..

13 Şubat 2021 Cumartesi

Kiraz yaprağı sarması

 Kiraz mevsimini bekliyorum. Çırılçıplak ağaçlarımın baloya gider gibi kostüm   giyinmesine çok az kaldı. Buraya koyabileceğim bir fotoğrafları  bile yok, ağaçların  çiçekli haline dair,  daha önce hiç şahit olamadığım bu anı, heyecan ile bekliyorum.

Kiraz denilince ilk aklınıza gelen şey nedir?

Kiraz denilince ilk aklıma gelen şey, "kiraz yaprağı sarması" dır. 

Hayatımda bir kez yediğim ve tadını kutsal bir hazine gibi belleğimde sakladığım kiraz yaprağı sarması...

Çocukluğumun bir bölümü Malatya'da geçti.  Şehir merkezinde, kayısı ağaçları ile dolu bahçeli evlerin olduğu bir mahallede yaşadım.  Yaz gelince sofralar kurulurdu bahçelerde, sokaklarda oynayan biz  çocuklar  her sofraya davet edilirdik. Malatya'nın bahçelerinde yediğim yemeklerin hepsinin ana malzemesi bulgurdu; gırık, sıkma köfte, pirpirim çorbası ve kiraz yaprağı sarması. 

Kayısı çekirdekleri ile dolu bir bahçede her gün çekirdek kıran bir teyze,  pembe beyaz sarmaşık güller ile çevrili bir köşesine  sofra kurmuş, bizi de çağırmış. Kocaman bir  tepside koyu bir ayranın üzerinde kavrulmuş soğanlar,  içinde ise küçücük sarmalar.  Bu hiç bilmediğim yemeğe kaşık çaldığımda, sıcacık ayranın  , ekşimsi yaprağın,  yarma bulguru ile birleşmesinden gelen tat( yutkunmaktan yazamıyorum:)  hayatım boyunca böyle güzel yemek yiyemeyeceğimi bilemiyordum. 

 Malatya hala otuz yıl öncesi gibi aynı mı, şehir merkezinde  hala  bahçeler kaldı mı,  sofralar kurulup  sokakta oynayan çocuklar davet ediliyor mu, sarmaşık gülleri  aynı mı kokuyor,  bilemiyorum.  Bir daha hiç Malatya'ya gidemedim ama  yıllarca hep bu güzel bahçeleri  ve ev sahiplerini hatırlayıp mutlu oldum. Kayısı çekirdekleri kırarak geçimini sağlayan Malatyalı teyze , yıllar önce tüm çocuklar ile beraber yedirdiğin yemek bana umut oldu. 

Kirazlar ilk yapraklarını verdiğinde kiraz yaprağında sarma yapacağım, Malatyalıların yaptığı gibi bu körpe yaprakları ipe dizip kurutacağım. (Pirpirimi de ( semizotu) kuruturlardı ve bu kurumuş yaprakların tadı tazesinden daha aromalı olurdu). 

Sevgili kiraz ağaçlarım, artık üzülmüyorum neden bunca çok kiraz ağacım var diye. Verdiğin tüm nimetleri değerlendirmek için bekliyorum, yaprağını, meyveni, çekirdeğini, sapını... 




6 Şubat 2021 Cumartesi

Aile albümü


75 yaşa aşılama yapılacağını duyunca köyü kapatıp  annem ile babamı Ankara'ya götürdük. Aşı günü gelinceye kadar anne evinde hep yapageldiğimiz şeyi,  albümleri karıştırmaya giriştik.
En eski albümümüzü yıllardır elime almaya korkarım, küçükken bu albüme çok zarar vermişliğim varmış, parçalamış buruşturmuş karalamışım. 
Annem  çocukluğundan beri akrabalarına , tanışlarına ait , eline geçen her fotoğrafı muhafaza etmek için büyük bir çaba vermiş. 
Albümün fotoğrafları 19. yüzyıldan başlıyor.  Annemin nineleri, ninelerinin  kardeş çocukları, büyük büyük dedelerin askerlikleri , annemin teyzelerinin düğün fotoğrafları...
Bu kim diye parmağımı koyduğum siyah beyaz bir silüte aldığım cevaplara, eskisi gibi  kayıtsız değilim, şaşırıyorum. 
Aile albümümüzde yıllardır baktığım insanların çoğu aileden değil.


 Köyümüzdeki evlere benzemeyen bir ev,  beyaz güller ile dolu bir vazo ardında birbirine sarılmış gülen bir çift . Çocukluğumda bu iki mutlu insana baktıkça beyaz güllerin kokusunu duyardım.  Dün akşam bu fotoğrafın  dedemizin ilkokul öğretmeninin kız kardeşi ile kocasına ait olduğunu  öğreniyorum. Annem albümü açtıkça hepsine rahmet diliyor arkalarından dualar ediyordu.  1930'lu yıllarda bir  köy öğretmeninin  kız kardeşi ile kız kardeşinin kocasının fotoğrafı  dedemin eline nasıl geçti?  95 yaşındaki dedemi ziyarete gittiğimde sormalıyım. 
 Sıra sıra yapıştırılmış vesikalık fotoğraflar, omuzlarından yukarısı ile kimisi utangaç kimisi tedirgin kimi de ciddi ciddi albümü açan kişilere bakıyorlar. 
Kulağında kocaman halka küpeleri ile Afrikalı  bir kadın vesikasının babamın üniversiteden arkadaşının annesine ait olduğunu öğreniyorum. Fotoğrafı babama götürüyorum, neden arkadaşının annesinin vesikalığını almış ve saklamış diye. Eline aldığı fotoğraf ile babamın  gözleri doluyor, ailesinden çok uzaklarda okurken sınıf arkadaşının annesi tüm öğrencileri evine davet edermiş, ne güzel yemekler yaparmış, onun yemekleri gibi yemek hayatında hiç yememiş. Babam da fotoğrafa bakarak rahmet diliyor dualar ediyor. 


Bin sekiz yüzlerin sonunda Ruslarla savaşa giden büyük dedemi yedi yıl beklemiş büyük ninem.   Dönüşünden umut kesilince büyük ninemi küçük kaynı ile evermişler. Kendisinden on yaş küçük eşi de askere çağrılmıştır ve ondan da yedi sene haber alınamamış. On dört yıl asker yolu gözleyen büyük ninem için köylüsü türlü türlü rivayetler söyler. İlk kocasının köyün girişinde görenler olmuşmuş, karısını, kardeşi ile evlendiğini duyunca gerisin geri dönmüşmüş.
Büyük ninemin ikinci eşinden de umut kesilmiş ,  çocuğu da yokmuş, kendini okuma yazmaya vermiş, okuduğu kitaplardan konuşurmuş, her akşam onu dinlemeye gelenler olurmuş. Bir sandık dolusu kitabı varmış.  Kırklı yaşlarında  köyde bir bağırtı kopmuş, bir asker köyün başındaki çeşmede yığılmış kalmışmış. Büyük ninem ile beraber tüm köy çeşmeye doğru koşmuşlar, paramparça üniforması ile bir asker yüz üstü yatıyormuş. Askeri kaldırmışlar, bir gözü kör, bir bacağı sakat, zayıf, zap zayıf, kup kuru bir yüzün kim olduğunu anlamak için çeşmeden su dökerek ayıltmaya çalışmışlar,  büyük  dedemi  ilk annesi  tanımış. 
 Bu fotoğrafta büyük ninemin tek çocuğu askere gitmişmiş ona fotoğraf yollamak için kasabaya inmişler. Nineler, dedeler, emmiler, dayılar, yeğenler hatta fotoğrafçı bile var (ama  askerin eşi yok fotoğrafta:) 
 Kasabaya gidildiğini duyunca köyün çocuklarından Mevlüt'de   at arabasının  arkasına atlamış.
Kasabaya inildiğinde davetsiz misafir Mevlüt'ün eli yüzü yıkanır, üstü başı düzeltilir o da askere gönderilecek fotoğrafa girer. İşleri bitip dükkandan çıkarken fotoğrafçı, çocukları  masasındaki bir kavanoz dolusu şekere  davet etmiş. 
Tüm çocuklar ellerini kavanoza sokup bir şeker alıp dışarı çıkarken Mevlüt bir türlü fotoğrafçıdan dışarı çıkmıyormuş. Neden çıkamadı diye içeri baktıklarında Mevlüt'ün eli  kavanozda sıkışmış  çıkartamıyor. Herkes gibi bir şeker değil bir avuç şeker almak istediğinden  şeker dolu yumruğu kavanozdan çıkmıyormuş  Fotoğrafçının " oğlum yumruğunu aç", yakarışına  aldırış etmiyor, şeker dolu sımsıkı yumruğunu kavanozdan çıkarmaya uğraşıyormuş.  Dün akşam Mevlüt'ün şeker hikayesine güldük ama Mevlüt'ün hayatı dizi olsa bu kadar da fazla dedirtecek kadar dram ile doluydu.


 




  







20 Ocak 2021 Çarşamba

Kiraz ağaçları

 Bahçemizde otuz tane kiraz ağacı var, dört ceviz, on şeftali, on elma, iki ayva, dört dut, dört incir, iki mandalina, dört zeytin , iki töngel(muşmula) , bir trabzon hurması, üç armut, iki erik, üç kiren (kızılcık) ve beş nar ağacı ve daha fazlası var.

Bu meyvelerin hepsini bahçenin ilk sahibi dikmiş, biz ise bahçede bulduğumuz boş alana  çınar ile selvi çamı  dikebildik. Bu zamana kadar ağaçların  meyvelerinden hiç bir şey yapamadık. Ağaçlardaki meyveleri kuşlar ile arılar, yere düşenleri tosbağalar, karıncılar kurtlar yedikçe mutlu olduk. Ağaçlar yaşlı, ilaç yüzü görmedikleri için meyveler dalında kaldıkça kurtlanıyor. Özellikle kiraz ! Neden bu kadar çok kiraz dikmişler diye çok vahsınıyorum.  Otuz ağaç birden bire kiraz veriyor ve başında hiç kimse olmayınca,  toplanmayınca kurtlanıyorlar. Kurtlu kurtlu yiyorum  ama benden başka da  hiç kimse ağzına sürmüyor. 

Bu sene artık bahçenin başındayım ilk kez bu meyveleri değerlendirip para kazanmak istiyorum. Yılın  İlk meyve veren ağacı kiraz, çok tedirginim, ne yapılır nasıl değerlenir? Diğer tüm meyvelerden reçel, pekmez, marmelat, pestil yapmışlığım vardı ama birden bire oluveren ve hemen kurtlanan tonlarca kirazdan ne yapacağım? Babam benim iş yapacağımı duyunca çok sevindi,  meyvelerin  suyunu çıkaran bir makine alırım sana  diyor, taksit ile. Tüm ağaçların diplerini kazdım en sona kirazları bıraktım.  Meyve suyu çıkaran bir makine işime yarar mı, bilmiyorum. İş yapmaktan vazgeçmeyeyim diye babam   yeni fikirler için videolar izliyor, kızım bak bunu yapmışlar, bak şunu yapmışlar diyor, her an.

Babam o kadar mutlu ki iş yapacağım diye, benden önce hayaller kuruyor; işini büyütürsün,  köyünün kadınlarını da  işine ortak edersin, hepiniz büyürsünüz, tır alırsınız, ihracat yaparsınız, yabancı ülkelere iş seyahatine gidersiniz, ülkeler sizden mal almak için yarışır..Babamı hiç bu kadar mutlu görmemiştim  ama ben tır almak değil artık kendi param ile köyün kedilerine köpeklerine yemek hazırlamak istiyorum. 





16 Ocak 2021 Cumartesi

Pıtpıt'a Kavuşmak


              Pıtpıt, Çorum'u kokluyor

Yıllar önce bir yazım çok paylaşılmış çok yorum gelmişti. Yorumlardan birinde bir yorumcu ; "sizin gibi insanların varlığını hissedince yurt dışına gitme planımı unutuyorum" demişti.  Bir insanın  hiç görmediği  tanımadığı birinin varlığına bu kadar anlam yüklemesi bana inandırıcı gelmemişti, bir anda parlayıp bir anda sönen medya gündeminin iltifatları diye düşünmüştüm.  Geçen sene İngiltere'de iken  bu sözün doğruluğunu tecrübe edebilmiştim. 

Aile, akraba, komşu, arkadaştan ayrı olarak hiç görmediği, bilmediği birinin hissettirdiği duygu, çok güçlü olabiliyormuş. 

İngilizlerin,  beni gördüklerinde gülümseyerek merhaba demelerine çok anlam yüklemiş, sırf bu yüzden bile burada kalabilirim diye düşünürken aklıma hep  S. abla geliyordu. 

İngiltere'ye gitmeden önce hayvan dostu güzel bir yürek " Berivan" ile tanıştım, kedime,  İngiltere'ye aldırana kadar bakabileceğine dair  bana güvence vermişti. Uçağımızın kalkmasına bir gün kala S. abladan telefon aldım," kedine, sen dönünceye kadar bakarım", diyordu. Beni blogdan tanıyordu, hiç birbirimizi görmemiştik. Evi, yolumuz üzerindeydi, uğradık. Onlarca kedili bahçesinden içeri girdiğimizde  eşi ile bizi karşılayışındaki içtenliğini ömür boyunca unutamayacağım. Tüm vedalaşmalarım içinde bir tek S. ablanın evinden ayrılırken  gözyaşı döktüm, sonrasında hiç duraksız saatlerce sessiz gözyaşı dökebileceğimi o yaşıma kadar tecrübe etmemiştim. 

İngiltere'de iken hep beni aradı, güzel haberler fotoğraflar, dualar yolladı. Çok utanıyordum,  böyle ağır sorumluluk yüklemek ne büyük bir bencillikti. Nasıl bir hayvan severim, nasıl bir hayvan sahibiyim çok iyi anlamış oldum,  S. abla olmasaydı ömür boyu bir vicdan azabım olacaktı. En çok geceleri olmak üzere her gün içim içimi yedi, nasıl böyle bir şey yaptım, kedim bu insanları üzmesin, sıkıntı vermesin, bunaltmasın diye dualar ettim. Uzaklardan beri her anımda  Pıtpıt ile konuştum, ne olur Pıtpıt ne olur onlara sıkıntı verme , çok az kaldı döneceğiz...

İngiltere'den dönüşte   kedimizi almak için S. ablaya uğradık. Pıtpıt'dan ayrılırken çok üzüldüler, ona  bizden kat be kat  özen ile bakmışlar,  emanet diye üzerine titremişlerdi. Pıtpıt'ı  çok sevmişler, ona farklı bağlanmışlardı. (Pıtpıt'a nasıl bakılacağına dair  onlardan  çok şey öğrendim, öğrenmeye devam ediyorum) 

S. abla, Pıtpıt'ın malzemeleri ile beraber bize kocaman bir poşet verdi, yolda lazım olursa diye size hazırladım diyerek. Bir yıldır kullanılmayan banka kartının çalışmadığını anlayınca yanımızda  ne nakit para ne su ne de  yiyecek  almadığımızın farkına vardık, yolda alırız diye önemsememiştik. S. ablanın poşetini açtık, iki faklı kutu içinde patatesli peynirli börek, başka bir kutudan biber dolması, başka bir kutudan kek ve kurabiye çıktı. Bir bidon dolusu da yine elleri ile yaptığı meyve suyu ...

Banka kartımızı açtırana  kadar S. ablanın poşeti ile doyduk.

 Kucağıma geldikçe  Pıtpıt'ın kulağına S. abla ve R. abinin isimlerini fısıldıyorum, onları hep analım, onları andıkça  kalbimiz yumuşasın, güzelliğe iyiliğe meyilli olalım diye. 

Benim gibi kötü bir hayvan sever olsanız da hayvanlar insanı iyiliğe doğru sürüklüyor. Pıtpıt olmasaydı S. ablayı tanıyamayacaktım. 

Bahçede baktığı onca kediden başka üç bacaklı sokak  köpeği ile  terk edilmiş köpekleri sahiplendirmeye çalışıyorlar.

Kendi kendime söz verdim, köyde temelli kalabilecek duruma gelince üç ayaklı köpeği yanıma almayı istiyorum, ihtiyacı olduğunda hayvanlarına ben bakayım istiyorum.

Bu iki insan bize ömür boyunca,  iyiliği hatırlatacak, onları hatırladıkça iyiliğe doğru kalbim yumuşayacak.

 Karantinadan dolayı İngiltere'den neredeyse hiç bir şey  getirememişken , Pıtpıt'a üç küçük hediye alabilmiştik.


Bir dükkandan kedi tasması fare oyuncağı alırken görevli kız ,kedinize Boris  almayı ister misiniz, kediler çok seviyor demişti.  Kedi oyuncağı diye  bunu vermişti. 
Pıtpıt hediyesini  o kadar çok sevdi, bağrına bastı ki, etiketini bile çıkartmamıza izin vermedi.













14 Ocak 2021 Perşembe

Bergman ve arkadaşım ile bir gün.

 Bugün hava kapalı, gölün  rengi  kaybolmuş, karşı tepelere sis oturmuş,  

Bergman'ı konuşmak için uygun bir gün.

Sevdiğim filmler hakkında   konuşabildiğim bir arkadaşım var,  heyecanlı ve mutluyum. 

Bergman filmlerindeki   diyalogları   yazdığım defterimi çıkardım. ( Filmleri  durdura durdura yazmışım) ( deftere gerek yok filmlerdeki konuşmalar ezberimde ama ona defterimi göstermek istiyorum)   Gölün kenarında onu beklemeye başladım,kendisi   hep bir soluk uzağımda. Son yapraklarını yeni dökmüş kiraz ağaçlarının arasından hışırtısı duyuldu. Önce defterimi sonra ellerimi kokladı, ciddiyetimi hissedince sessizce yanıma uzandı.

Defterimden rastgele bir sayfa açtım, "Bir Evlilikten Manzaralar" ın diyalogları çıktı. 

Kötü el yazımı zar zor okumaya başlamışken onu film hakkında bilgilendirmek istedim.
Film , 10 yıldır mükemmel bir evlilikleri olan Marianne ve Johan'ın  kendilerini tanıtmaları ile başlıyor.
 Akademisyen olan Johan,  süslü uzun cümleler ile kendini anlatırken   , avukat Marianne , iki çocuğum var ve Johan'ın karısıyım demeyi  yeterli buluyor. Bu ilk sahne Marianne'nın başına geleceklerin habercisi olmalı.
Birbirini aldatan, kavga eden arkadaşlarının evliliklerini gördükçe kendi  mükemmel ilişkileri hakkında kurdukları diyaloglar;
Marianne: Onlara benzemiyoruz çünkü biz konuşabiliyoruz. Aynı dili konuşan insanlar birbirini anlar, ilişki için aynı dili konuşabilmek çok önemli.
Johan: İşlerimiz ağır ve sıkıcı olsaydı örneğin fabrikada çalışsaydık, paramız kısıtlı olsaydı ilişkimiz böyle mükemmel olamazdı. 
Marianne: Aynı dili konuşan insanlar her yerde her ortamda birbirini anlayabilirler ve iyi geçinirler.
 Johan; güven, düzen, konfor, sadakat ile  utanılacak kadar mutluyuz...




(Durup köpeğin gözlerine bakıyorum, bunları anlatırken onda bir farklılık hissetmek istiyorum, benim gibi etkilenmesini arıyorum)

Marianne boşanma avukatıdır, yaşlıca bir kadın odasına gelmiş boşanmak istediğini  söylüyor. 
Boşanma sebebi olarak tek bir kelime söylüyor ,"sevgisizlik".
Marianne, kadına,  kocasının kişiliğini soruyor;
20 yıllık evliliğim boyunca asla kavga etmeyen, nazik, kibar, sorumluklarını yerine getiren , çocuklarına ve bana iyi davranan bir insan, diyor.
Neden şimdi diye soruyor avukat;
On beş yıl önce boşanmak istediğimi söyledim ama çocuklar büyüsün diye benden zaman  istedi.
Çocuklarım büyüdü evlendi ve evden gittiler,  artık zamanı dedi.
Yalnız kalacaksınız, dedi avukat.
Yalnızlığı, sevgisizliğe tercih ederim dedi kadın.
Marianne kadından çok etklilenmişti, sevginin neleri içermesi gerektiğini sordu.
Var olmayan bir şeyi nasıl tanımlayabilirim ki dedi kadın.  Önünde duran masaya baktı, bu masayı görüyorum, güzel bir masa olarak görünüyor ama bir de duygular vardır diyerek masaya dokunuyor,  masanın kuru olduğunu hissediyorum. Duygularımı önemsiyorum,  sevgisizlik duygularımın değerini yitirip anlamsızlaştırıyor ve artık buna izin vermek istemiyorum, dedi. 

(Defterimden başımı kaldırıp ona baktım, gözlerinde aradığım o değişimi hemen fark ettim.)

Filmin başında  10 yıllık evliliklerinde utanılacak kadar mutluyuz diyen Johan, dört yıldır eşini ve çocuklarını nasıl terk edebilirim diye  düşünüyor, arkadaşlarından fikir alıyormuş. Evliliğinin  hiç bir anında terk edileceğini aklına getirmeyen Marianne, bir gün birden bire kocasının başkasına aşık olduğunu ve evden gideceğini duyar. 
Evi terk etmeden önce Johan diyalogları; 
Evliliğimizde her şey kusursuzdu tek bir çatlak yoktu, hava alamıyorduk, oksijensizlikten boğulduk. 
İnce planlar, sık elemeler, annen ne düşünecek , noel nerede kutlanacak doğum günlerine kim çağrılacak tüm bunlardan çok sıkılmıştım.
Ama gerçek gerçekti yapılacak bir şey yoktu, kabul etmekten başka.
 Çok kitap okudum ama gerçeklikte tecrübeli değilmişim.
Bize her şeyi öğrettiler, anatomiyi,  matematik formüllerini ama  insanın ruhuna dair tek bir sözcük bile öğretmediler. Kendimiz ve başkaları hakkında cahiliz.
Johan içindekileri boşaltır, bavulunu alır ve sevgilisine gider.
Marianne, hiç beklemediği bir anda yalnızlık  ile baş edebilmek için çareler arar, terapistinin önerdiği gibi düşüncelerini duygularını bir deftere yazar. Defterini okurken Marianne;
 Hayatım boyunca  ben ne istiyorum diye hiç düşünmedim.  Hayatım boyunca benden yapılması bekleneni yaptım hep  karşımdaki ne istiyor diye düşündüm , önceleri bu şekilde düşünmemin benim düşünceli olduğumdan kaynaklandığını sandım, oysa gerçek bu değildi ve bu gerçek beni korkutuyordu. Korkaklığımdan dolayı böyle davranıyordum.

Terk edilmek, yalnızlık, Marianne'yi geliştirdi, kendini tanıdı, yaşamak isteğini anlamlandırdı.
Johan ise kendini kanıtlamak için uğraşıp dururken evini eski düzenini özledi, geri dönmek istedi.

Yılar sonra bir araya geldiklerinde,  Marianne; bugüne kadar hiç kimseyi sevmediğimi düşünüyorum ve kimsenin de beni sevdiğini sanmıyorum, dedi.
Johan ona sarılarak, geçmişte tüm bencilliği ile onu sevdiğini, artık gerçekçi ve kusurlu bir biçimde birbirimizi seviyoruz diyerek  çevrenin beklentilerinden, yapılması gerekenlerden  arındırılmış sadece iki ayrı birey olarak bir araya gelebilmişlerdi. 

Defterimde dört beş sayfa tutan bu  diyalogları köpeğe okumak bana çok iyi geldi, umarım ona da iyi gelmiştir. 
 Bergman'ın  çektiği tüm filmleri defalarca izlemek notlar tutmak beni mutlu ediyordu , artık tüm bu filmleri  konuşabileceğim bir arkadaşımın olması ise   bambaşka bir mutluluk.