26 Mart 2014 Çarşamba

Göbeklitepe


 
Zengin olma hayallerine kapıldığım bir http://ayseninkozasi.blogspot.com.tr/2014/03/buyuk-bir-mirasa-konmak.html miras haberi almıştım.Mirasın,Urfa'ya 20 km uzaklıkta ,300 metre kare bir arsacık olduğunu öğrendiğimde de nasıl üzüldüğümü burada anlatmaya çalışmıştım.
Durduk yerde , adını bile duymadığımız birinden düşen arsacık Göbeklitepe'ye yakınmış.Göbeklitepe'nin adını yazık ki ilk kez duyuyordum.Göbeklitepe'yi dünya biliyormuş,
http://gobeklitepe.info/tr/.

  37 yaşımda ilk kez bir tapulu yere sahibim ve arsamı internetten araştırmaya başladım, araştırdıkça utandım.Geçen haftalarda annemi doktora götürmek için gittiğim Ankara'da ,evin tozunu alayım derken kardeşimin hatıra para koleksiyonunda darphanenin bastırdığı
Göbeklitaş hatıra parasını görüverdim...Salonumuzda Göbeklitaş baskılı parayı sergiliyormuşuz ama benim haberim yok.

Bu da yabancı basının manşeti;



 
 





-* 1963'te fark edilen dokuz hektarlık kazı bölgesinin önemi yaklaşık 10 yıl kadar önce tarlasını karasabanla sürerken bulduğu oymalı taşı müzeye götüren mahmut kılıç sayesinde anlaşılabilmiştir.

- şanlıurfa'ya 20 km'lik bir mesafede, örencik köyü yakınlarındadır.

- 1995 yılında ilk kez alman arkeoloji enstitüsü ve şanlıurfa müze müdürlüğü'nün işbirliğiyle kazı çalışmalarına başlanmıştır.

- kazılar alman arkeolog doç. dr. klaus schmidt’in başkanlığında yürütülmekte olup, her yıl eylül ve ekim aylarında 10 haftalık bir süreç içinde yapılmaktadır.

- günümüze kadar yapılan kazılar sonucunda bir cilalı taş devri yerleşimi olduğu anlaşıldı.

- tarihi m.ö. 11 binyıllarına uzanan, tapınma amaçlı törensel alanlara ait mimari kalıntılar, dikili taşlar ve üzerinde kabartmalı yabani hayvan ve bitki figürlerinin bulunduğu taşlar günyüzüne çıkartıldı.

- bölgenin önemi ise günyüzüne çıkarılan en büyük tapınma alanını barındırmasıdır.

- günümüze kadar yapılan kazılarda elde edilen bulgular çerçevesinde uzmanlar cilalı taş devri insanının henüz çevresindeki hayvanları evcilleştiremediğini düşünmektedir.

- göbekli tepe'de ortaya çıkan tapınağı önemli kılan nedenlerden biri de , tapınağı yapanların, yerleşik hayata geçmemiş avcı-toplayıcı insanlar olmasıdır. bu da yerleşik yaşama geçişte ekonomik ya da ekolojik değil, kalabalık ve uzun süreli dinsel törenlerin rol oynamış olabileceğini gösteriyor.

- göbekli tepede arkeologlar 15 metreye varan daire biçimli üç alan ortaya çıkarmışlardır.

- kazı yerinde üzerlerinde çeşitli hayvan kabartmaları ya da bunların taşa kazınmış figürlerinin yer aldığı "t" biçimli 16 destek ve kireçtaşı tabakası bulunmuştur.

- ayrıca bulunan bazalttan yapılmış kaplar ve işlenmiş çakmaktaşlarından, burada yaşayanların kalıcı olmasa da en azından geçici bir süre burada yaşadıkları anlaşılıyor

- büyük olasılıkla göbekli tepe, bölgede yaşayan insanlarca dinsel amaçlar için düzenli olarak ziyaret edilen bir buluşma yeri idi.

- şimdiye kadar resmin taşa kazındığı en eski yer göbekli tepe’dir.

- burasının aynı zamanda incilde sözü geçen cennetin bahçesi olabileceği de düşünülüyor.

- göbekli tepe kazılarında bulunan heykellerden bazılarının tekerleğin icadından bile dha önce olduğu düşünülüyor.

- göbekli tepe’de merak edilen konulardan biriyse neden bir süre sonra tüm tapınağın toprağa gömüldüğü.

- dünyanın en eski tapınağı diye bilinen ve ingiltere’de bulunan stonehenge’in yapılışı en cömert bir tahminle m.ö. 3100 yılına gidiyor. göbekli tepe’de bulunan ve bir çeşit ‘tapınak’ olduğu sanılan dikilitaş ve heykellerin ise m.ö. 10 binli yılllara ait olduğu düşünülmekte.

- neredeyse 15 yıldır sürmesine rağmen burada kazıların olsa olsa başlangıç aşamasında olduğu söylenebilir.

- schmidt’e göre artık çorak olan göbekli tepe, bir zamanlar çok bereketli bir bölgeydi. ancak insanlık, çevrenin bozulmasına yol açarak bu “cennet”in yok olmasına sebep oldu.

- incil’in “yaradılış” bölümünde cennet bahçesinin asur’un batısında olduğu yazıyor. göbekli tepe de burada.

- cennet bahçesinin 4 nehirle çevrelendiği, bunlardan ikisinin de fırat ile dicle olduğu biliniyor.

- asur tabletlerinde beth eden adlı bir medeniyetten bahsediliyor. yeri göbekli tepe’nin bulunduğu yer tarif ediliyor.

- tevrat’ta da bahçenin suriye’nin kuzeyinde olduğu belirtiliyor.

- “eden” kelimesi sümerce “ova” anlamına geliyor. göbekli de harran ovası’nın hemen içinde yer alıyor.

- “göbeklitepe, arkeoloji dünyasının en büyük keşiflerinden biridir. çünkü daha şehir hayatına geçmemiş olduğu düşünülen avcı-toplayıcı toplumların tapınak inşa etmiş olduğunu gösteren ilk örnektir ve bu da şehirleşme yani medeniyet tarihinde devrim niteliğinde bir buluştur.” hatta bu buluşu sebeple kazıyı yapan dr. klaus schmidt, "önce tapınak geldi, şehir sonradan geldi" demiş ve bu sözüyle erken medeniyet tarihine yeni bir açılım getirmiştir.

- uygarlık tarihinin bilinen en eski heykeli burada bulundu. ana tanrıça imgesinden çok önceleri erkeğin kutsal yaratık olduğunun kanıtı sayılan heykel, 11 bin yıl öncesine ait*


* Ekşi sözlük'ten alıntıdır.

11 yorum:

  1. Miras dolayısı ile tebrikler! Yakınlığa bağlı olarak turist potansiyeli de düşünülürse ekonomik olarak da çok değerli olabilecek bir yer. Yurtdışında insanların bu bölgeden haberi var, çünkü insanların yeleşik hayata geçmesi, ekip biçmeye başlaması ve dinlerin ortaya çıkışı arasındaki ilişkiyi sergileme potansiyeli açısımdan önemli bir bölge. Hayırlı uğurlu olsun :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sevgili Brownian, ne diyeceğimi bilemiyorum, ama ekonomik olarak şu anda hiç değerli değil,dönümünü bin liraya satmak için uğraşanlar var...
      aklım almıyor,bu kadar değerli bir yerimiz,tarihimiz var ve adını bile duyamamışım ve gidenler anlatıyor çevresinde hiç bir güvenlik önlemi yok hatta çalınan heykeller var...

      Sil
  2. Sayende biz de öğrenmiş olduk Göbeklitepe'yi, senin bu arsada da bir gelecek var galiba Ayşeciğim ;)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gelecek var gibi ama ben göremeyeceğim,Yunus da göremez ama Yunusun çocukları yani torunlarım inşallah görür:) Urfaya hiç gitmedim ama duyduğum tarihi beni çok etkiledi keşke birlikte gidebilsek:)

      Sil
    2. Kimbilir belki de beraber gitmek kısmet olur, kim bilir senin orda küçücük bir mekanın olur, ziyaretine geliriz... Ah sen herşeyin en güzeline layıksın güzel Ayşe...

      Sil
  3. Ben de duymadim hic Gobekli tepeyi. Dogu turunda listeye eklendi. :-) Bak yine diyorum, gidip kazmali o tarlayi :-) Gly

    YanıtlaSil
  4. Gülay,Denizin annesi Gülay mı? beni de listeye ekle:) hatta bizim tarlayı bulup otururuz:)

    YanıtlaSil
  5. Ayşem hayrolsun.. Oralarda öyle bir tarih var ki başka memlekette bir parçası olsa öyle bir pazarlar ki dünyaya duyurur.. Anadolu kaynıyor ama tık yok olmadığı gibi kıymeti de yok.. varsa yoksa yeni iğrenç yapılar..

    YanıtlaSil
  6. Sevgili Delianne,hoşgeldin:) Dünyanın en eski tapınağı,dünyanın en değerli bir parçasında küçük bir toprağım var,bedavaya versen alan çıkmayacak kadar kıymetsiz...tapuda ki görevli memur şöyle demiş; şehir merkezinde olsa kat karşılığı satar,zengin olurdunuz...zenginlik anlayışımız,anlayışım ne zaman değişti,değiştirildi...

    YanıtlaSil
  7. geçen yıl dibine kadar gidip göremediğim yer... daha fazla kazılır öyle görürüm diye kendimi avutuyorum, national geografic belgeselini yapmış bile... https://www.youtube.com/watch?v=zCn5OU8rRRk

    YanıtlaSil
  8. Ahh ne güzel ne güzel...video için...Urfa'ya gitmişsin, nasıldı? beğendin mi? insanları nasıldı? bizim arsanın yakınlarına kadar gitmişsin,nasıl bir yerdi,oturulur mu, başımı alıp bu betonları terk edesim var, her şeye her yere
    çok uzak değil mi....

    YanıtlaSil